Close

december 28, 2018

Mijn bedenkingen bij ‘We Gaan Ze Halen’

Vrijdagochtend ging actiegroep ‘We Gaan Ze Halen’ onder leiding van dominee en activist Rikko Voorberg met een oude stadsbus op weg naar Griekenland. Opzet was om met Kerst 150 vluchtelingen, met toestemming van de autoriteiten, uit de ellende van de Griekse opvangkampen te halen. Aanleiding was de belofte die Nederland in 2015 deed door het ondertekenen van een EU-akkoord waarmee er 160.000 vluchtelingen zouden worden verdeeld. Nederland had toegezegd meer dan 8.700 vluchtelingen opnemen; het werden er slechts 1.800. Schandalig, vond Voorberg.

Woensdag reed de actiegroep weer terug naar Nederland. Zonder vluchtelingen. Toch is de missie geslaagd, vindt Voorberg. Dankzij We Gaan Ze Halen is er weer aandacht, nationaal en internationaal, voor de duizenden mensen die vastzitten op een kamp op een Grieks eiland.

Dat betwijfel ik. En die twijfel heeft overigens geen enkele betrekking op de intenties van Voorberg, die naar mijn idee voortkomen uit een rechtvaardigheidsgevoel waar de meesten van ons (waaronder ondergetekende) een voorbeeld aan zouden mogen nemen.

Mijn eerste bezwaar was de ongelukkige gretigheid van de organisatie om in het frame te springen dat de media aan rechterzijde van het spectrum al klaar had staan: dat van naïeve ‘linksgekkies’ op een kansloze missie. Dat het stel activisten op pad ging in een gammele bus die nog niet over de grens was voordat ie begon tegen te sputteren en in Duitsland al van de weg moest worden gehaald, droeg natuurlijk bij aan de feestvreugde op rechts. En om even in te gaan op die naïviteit: was er werkelijk iemand die dacht een vertegenwoordiger van de Griekse regering op onze Eerste Kerstdag (een nationale feestdag in het orthodoxe Griekenland) een stel Nederlandse burgers zou ontvangen? Was er iemand die echt dacht dat de Grieken een groepje vluchtelingen zouden ‘meegeven’? Of er activisten waren die dat werkelijk dachten weet ik niet, maar dat er valse hoop is gegeven aan vluchtelingen in Griekenland weet ik wel. Een NRC-journalist die met de actiegroep mee was, beschrijft in zijn reisverslag dat een honderdtal vluchtelingen – met de dossiers in de hand – Voorberg opzoekt en om hulp vraagt. Tevergeefs. Ook een ludieke actie kan wanhopige mensen in een uitzichtloze situatie zeer teleurstellen. En dat is zeer ernstig.

Ten slotte zijn we in de weken naar aanloop van de actie bijzonder veel te weten gekomen over de actiegroep, Rikko Voorberg zelf, en, eenmaal op weg, héél veel over de weigeringen van de krakkemikkige bus en het ontbreken van geldige papieren van verschillende actievoerders, maar niet over de mensen over wie het zou móéten gaan: de vluchtelingen in die Griekse kampen. Al die uren media-aandacht hadden een gezicht kunnen geven aan het lijden van deze mensen die voor het overgrote merendeel van ons vooral ‘statistieken’ zijn. Dat had ook in de Nederlandse politiek de druk kunnen opvoeren, zoals is gebeurd naar aanleiding van de actie ‘Terug naar je eige land’ waar Nederlandse kinderen die dreigen te worden uitgezet een gezicht en een verhaal hebben.

Ik hoop van harte dat Voorberg het hier niet bij laat zitten – er moet een oplossing geforceerd worden voor de vluchtelingen in Griekenland, maar op deze manier zijn ze er niet wijzer van geworden.